DANH NHÂN HỌ PHẠM TRONG LỊCH SỬ: PHAM CHIÊM

0
192

 

Phạm Lệnh Công (889 – 951) tức Phạm Chiêm, là một tướng lĩnh nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam, quê ở Trà Hương, Nam SáchHải Dương (Nay là Thụy Trà, xã Nam Trung, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương), cha là Hồng Châu tướng quân Phạm Chí Dũng.

Năm 938Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại. Phạm Lệnh Công theo Ngô Quyền kéo quân ra thành Đại La tiêu diệt kẻ phản bội. Do lo sợ bị tiêu diệt, Kiều Công Tiễn cầu cứu nhà Nam Hán. Vua Nam Hán lúc bấy giờ là Lưu Cung cho con trai là Hoằng Thao kéo quân theo đường thủy sang giúp (nhân cơ hội chiếm lấy Giao Châu). Đầu mùa đông năm 938, ông cùng  Ngô Quyền dẹp xong bọn phản loạn Kiều Công Tiễn và chuẩn bị toàn lực để đối phó với sự xâm lăng của quân Nam Hán.

Theo lệnh của Ngô Quyền, Phạm Lệnh Công cùng quân sĩ đóng cọc có bịt sắt nhọn xuống lòng sông Bạch Đằng và nhử quân địch vào khu vực này khi thủy triều lên. Quân giặc thấy quân của Ngô Quyền chỉ có thuyền nhẹ, quân ít tưởng có thể dễ thắng nên hùng hổ tiến vào. Đợi khi thủy triều xuống ông mới hạ lệnh cho quân sĩ đổ ra đánh. Thuyền chiến lớn của quân Nam Hán bị mắc cạn và lần lượt bị cọc đâm thủng gần hết. Quân Nam Hán thua chạy, Hoằng Thao bỏ mạng cùng với quá nửa quân sĩ. Từ đó nhà Nam Hán bỏ hẳn mộng xâm lược.

Phạm Lệnh Công được Ngô Quyền trọng dụng và phong cho đến chức Đông Giáp tướng quân (tướng cai quản vùng xứ Đông).

Năm 944Ngô Quyền mất. Dương Tam Kha thấy Ngô Xương Ngập tài năng bình thường bèn cướp ngôi, lập em Xương Ngập là Xương Văn làm thừa tự. Ngô Xương Ngập thấy biến chạy trốn về nhà Phạm Lệnh Công ở Trà Hương nhờ che chở.  Phạm Lệnh Công nhiều lần đưa Ngô Xương Ngập vào rừng ẩn láu, khiến Đỗ Cảnh Thạc và Dương Cát Lợi cho quân về đuổi bắt mà không làm gì được.

Năm 950, Ngô Xương Văn cướp lại ngôi vua, năm sau cho người về Trà Hương đón anh là Ngô Xương Ngập về cùng cai quản đất nước. Tuy nhiên chính quyền nhà Ngô ngày càng suy yếu, dẫn tới tình trạng cát cứ của các thổ hào.

Theo ghi chép của địa phương, Phạm Lệnh Công là cha của sứ quân Phạm Bạch Hổ, người sau này quy phục Đinh Tiên Hoàng. Con gái của Phạm Lệnh Công là vợ của Thiên Sách Vương Ngô Xương Ngập..

Dân làng Trà Hương suy tôn Phạm Lệnh Công là Thành hoàng làng, lập đền thờ. Hàng năm cứ vào ngày 11 và 12 tháng Giêng dân làng lại tổ chức lễ hội.

Sử gia Ngô Sĩ Liên trong Đại Việt sử ký toàn thư  khen ngợi Phạm Lệnh Công là một người “trung quân”: Dụng tâm của Phạm Lệnh Công thật là trung. Tam Kha là kẻ gian thần mà đuổi con đích của vua để cướp ngôi, lấy Xương Văn làm con mình, chẳng qua là lời lẽ che đậy giả dối, ai mà biết được ? Vả lại, lúc ấy người trong nước ai cũng xem Tam Kha là vua, mà Lệnh Công dám che giấu cho Xương Ngập, muốn cho dòng dõi họ Ngô không tuyệt tự, việc của Trình Anh, Chữ Cửu lại thấy ở đây. Ai bảo một nước rộng lớn mà không có trung thần nghĩa sĩ./.