Thượng thư- Tiến sĩ PHẠM ĐÌNH TRỌNG

0
1523

BBT:  Trong cuốn  HỌ PHẠM TRONG CỘNG ĐỒNG DÂN VIỆT – tập II đã có bài viết về Thượng thư – Tiến sĩ Phạm Đình Trọng. Nay nhân dịp HĐ Họ Phạm Tp. Hải Phòng làm lễ kỷ niệm 300 năm ngày sinh, đồng thời trao thưởng Cuộc thi thơ ca viết về Tiến sĩ (do Hội đồng họ Phạm thành phố Hải Phòng cùng với Hội đồng họ Phạm Đình – làng Khinh Dao, xã An Hưng, huyện An Dương, Tp. Hải Phòng tổ chức) vào ngày 20-3-2014 (tức 20 tháng hai Giáp Ngọ) tới đây, báo hophamvietnam xin đăng bài viết dưới đây để bạn đọc được rõ thêm về thân thế và công trạng của Tiến sĩ.

—◊—

 DTr

Phạm Đình Trọng (1715-1754) là tướng nhà Lê trung hưng. Ông có công đánh dẹp các cuộc khởi nghĩ của nông dân đàng ngoài giữa thế kỷ 18, làm tới chức Thượng thư bộ Binh.

Thân thế

Phạm Đình Trọng là con của thượng thư Phạm Đình Trung(?) (Theo wikypedia thì ông là con trai thứ 2 của quan Thái tử Thái bảo Phạm Huy Ánh), thuộc dòng họ Phạm gốc Kính Chủ. Ông sinh ngày 2 tháng 2 năm Giáp Ngọ (tức ngày 17 tháng 3 năm 1714), mất ngày Nguyên đán năm Giáp Tuất (tức ngày 23 tháng 1 năm 1754), người xã Khinh Dao, huyện Giáp Sơn, nay là thôn Khinh Dao, xã An Hưng,  An Dương, Hải Phòng.

Thời trẻ

Khi sinh ra, Đình Trọng đã có vẻ mặt khôi ngô. Năm lên 8 tuổi đi học, ông đã hiểu được luật thơ. Khi lớn, có tài văn chương và thơ ca. Năm 20 tuổi ông thi đỗ Hương cống. Năm 1739, ông đi thi lần đầu đã đỗ Đệ nhất giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi – 1739, năm 26 tuổi, đời Lê Ý Tông

Công trạng

Ông đã làm quan 16 năm từ chức Cấp sự trung đến chức Bồi tụng, Thượng thư Bộ binh, hàm Thái tử Thái bảo, tước Hải Quận công năm 1750 khi ông mới 36 tuổi. Tiếp sau đó ông được bổ làm Trấn thủ Nghệ An.

Sở dĩ được thăng thưởng nhanh như vậy là do ông văn võ toàn tài, đã từng cầm quân dẹp phỉ tàu ô quan lan ở biên giới Trung- Việt mà nhà Thanh không dẹp được. Khi phong trào nông dân khởi nghĩa làm nghiêng ngả triều đình Lê – Trịnh, Phạm Đình Trọng đã dẹp được cuộc khởi nghĩa lớn nhất lúc ấy do Nguyễn Hữu Cầu cầm đầu.

Ông mất tại quân doanh ở trấn sở năm Giáp Tuất (1754) khi mới 40 tuổi. Triều đình truy tặng hàm Thái bảo tước Đại vương, phong Phúc thần; ban cho bốn chữ “văn võ toàn tài” , lại cho biển ngạch khắc chữ “đồng hưu công thần”, phong cho thái ấp vài ngàn hộ.

Ghi nhận của hậu thế

• Ông được nhân dân lập đền thờ sống tại Nghệ An và tại quê hương có Đình Khinh Dao ở  xã An Hưng, An Dương, Hải Phòng.

images647772_t14_11

• Ngày 24-1-2010, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Viện Sử học Việt Nam, Hội Khoa học lịch sử Hải Phòng đã phối hợp tổ chức “Hội thảo khoa học về thân thế và sự nghiệp của tiến sĩ Phạm Đình Trọng”. Với tinh thần đổi mới theo phương châm “Nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”, cùng với việc kết hợp quan điểm dân tộc và quan điểm giai cấp, các tham luận trong hội thảo của nhiều giáo sư, tiến sĩ đầu ngành lịch sử Việt Nam đều hướng tới mục tiêu đối xử một cách công minh với Phạm Đình Trọng, nhằm khôi phục và tôn vinh tên tuổi vị danh tướng.

• UBND thành phố Hải Phòng đã công nhận Tiến sĩ Phạm Đình Trọng là danh nhân văn hóa.

Nhận định

Phạm Đình Trọng được đánh giá lá vị tướng có công lớn nhất trong việc đánh dẹp ở Đàng Ngoài đương thời: Đình Trọng là một viên tướng có nho học, giữ vị vọng quan trọng, dầu ở nơi biên trấn mà sĩ phu không ai là không tưởng mến nghi phong thái độ.

Theo Phạm Huy Chú: Ông tài kiêm văn võ, làm bậc nguyên thần của nước là danh tướng trong làng nho, sự nghiệp kỳ vĩ, gần đây (tới thời nhà Nguyễn) chưa thấy có./.

Thế Chiến

(Tóm lược theo nguồn wikypedia)