Tổng quan về DÒNG HỌ PHẠM CÔNG LỘC ở Hoành Từ, Đông Hưng, Thái Bình

1
833

Ngày trước cha ông họ Phạm Công sống xum vầy một làng một xóm, họ hàng dù có xa đến bao đời vẫn thấy gần gũi, vẫn là người thân tộc cùng chung một huyết thống anh em con cháu một nhà. Ngày nay con cháu tản mác khắp bốn phương trời, không chỉ miền Nam hay miền Bắc mà còn khác nhau cả về quốc gia và lục địa, từ đó tình thân tộc ngày một xa cách, khó biết dây mơ rễ lá của dòng họ ra sao.

Ước mong kết nối dòng họ là khao khát của con cháu thuộc những thế hệ đi sau và cũng là mong muốn của các bậc cha ông đi trước. Dòng họ Phạm Công Lộc từ ngày khai tổ lập họ vẫn có những ngày giỗ Tổ, quy tụ con cháu lương giáo về một mối nhưng còn phả đồ và gia phả thì mới được tái lập sau này để mỗi người thấy rõ mối tương quan họ hàng của mình trong dòng tộc.

1* ĐỨC THƯỢNG TỔ PHẠM CÔNG LỘC

Đức Thượng Tổ tên thật là Phạm Công Lộc, tên hiệu là Huyền Hiền, sinh năm Giáp Tuất tức là năm 1634 dưới thời vua Lê Thần Tông (1619-1643) nhưng quyền hành nằm trong tay Chúa Trịnh Tráng (1623-1657).  Sở dĩ chúng tôi có được con số chính xác về năm sinh năm tử của ngài là nhờ vào các thần chủ còn lưu lại trong nhà thờ Tổ và nhất là dựa vào cột đá (bia công đức) còn sót lại ở chùa Hoành Từ hiện nay, trên đó con ghi rõ tên ông tổ Phạm Công Lộc cúng 5 quan tiền để xây dựng chùa, và cột đá có ghi niên hiệu là “Năm Chính Hòa thứ 24” (Chánh Hòa kê nhị thập tứ niên), tương đương với năm 1702 Dương Lịch.

Đức thượng tổ ban đầu làm Trùm Làng kiêm chức Thập Lý Hầu, sau làm Trùm Huyện Ưu Binh, và được phong ban tước vị Triều Kiên Bá Tước dưới thời vua Lê Hy Tông (1676-1705). Theo các cụ kể lại, đức thượng tổ là người gốc ở Thanh Hóa đến Hoành Từ (Thái Bình) lập nghiệp, có thể vì nhiệm vụ chiến lược của triều đình giao và cũng có thể được nhà vua ban thưởng đất mới (được quyền thu thuế thiên hộ) cho các vị quan có công với đất nước.

Đức Thượng Tổ Phạm Công Lộc lập gia đình với cụ bà Nguyễn Thị Sênh. Có lẽ những người con đầu của cụ Tổ là gái hoặc chết sớm, vì mãi tới năm 28 tuổi cụ mới có con trai trưởng là Phạm Công Ngạch (cụ Điện) và một cụ thứ tử tổ khác về chi cụ Phạm Lợi (không biết tên).

Đức Thượng Tổ Phạm Công Lộc thượng thọ 85 tuổi, từ trần ngày 12 tháng Giêng năm Kỷ Hợi tức là năm 1719, còn cụ bà mất ngày mồng 8 tháng Giêng.

Ngày giỗ Tổ 12 tháng Giêng năm 1997 có một nhóm người họ Phạm Đình, Phạm Đức ở Đông An, (Đông Giang, Đông Hưng, Thái Bình) sang nhận họ vì cha ông họ tương truyền rằng gốc của họ là Phạm Công, xuất phát ở Hoành Từ. Kể từ đó, hai bên vẫn qua lại dịp giỗ Tổ của nhau, nhưng mãi đến năm 2010 chúng tôi mới có dịp nghiên cứu gia phả của nhau để ráp nối.

Theo như bản gia phả họ Phạm Đình ở Đông Giang do cụ Phạm Đình Tuyên (Trọng) biên soạn bằng chữ Hán thì cụ tổ họ Phạm Công ở Hoành Từ là anh ruột của cụ tổ dòng họ Phạm Đình, nguyên gốc họ Phạm Công ở Hoành Từ (PHẠM CÔNG TỰ PHÁP NĂNG, TỰ TÒNG THANH QUAN HUYỆN, HOÀNH TỪ XÃ, … THỦY THIÊN CƯ VU THANH QUAN, AN TRỰC XÃ). Cụ thượng tổ họ Phạm Đình tên là Phạm Công Năng, quen gọi là cụ Pháp Năng, gốc làng Hoành Từ, huyện Thanh Quan đã di chuyển đến sống tại xã An Trực, tổng Đồng Hải, phủ Thái Ninh, hiện nay gọi là thôn Đông An, xã Đông Giang, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình.

Cũng theo tộc phả họ Phạm Đình thì cụ ông thân sinh ra hai cụ tổ ở Hoành Từ và An Trực là cụ Phạm Công tự An Đạo (sinh năm Canh Tuất 1610, giỗ 14/7 AL), ban đầu sống với người con cả là cụ Phạm Công Lộc ở Hoành Từ, về sau sang An Trực sống với người con thứ là cụ Phạm Công Năng (cụ này rất giỏi về địa lý, tướng số và pháp thuật nên quen gọi là cụ pháp Năng). Cụ bà thân sinh ra 2 cụ tổ này có tên hiệu là Từ Thế, giỗ ngày 14/4.

Như vậy dòng họ Phạm Công Lộc là ngành trưởng của Đức thủy tổ Phạm Công Đạo và ngành thứ là cụ Phạm Công Năng, nhưng ở đây chúng tôi chỉ xin mạn phép bàn về dòng họ Phạm Công Lộc.

Dòng họ Phạm Công Lộc hiện nay đã có 14 đời, gốc ở Hoành Từ, xã Đông Quan, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình nhưng con cháu thì một số đã vào Nam hoặc sinh sống ở nước ngoài. Phần mộ của đức thượng tổ Phạm công Lộc đã được cải táng từ nghĩa địa đường Con Chép đến chôn tại nghĩa địa Đường Bản ở Hoành Từ, và vẫn còn được lưu giữ và tu bổ đến ngày nay.

Mo1 

2* SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DÒNG HỌ

Dòng họ Phạm Công Lộc phát triển thành hai ngành, ngành trưởng có một chi, còn ngành thứ có bốn chi.

– Đời thứ 2: Cụ trưởng tử tổ là cụ Phạm Công Ngạch, tự Huyền Thuyền, quen gọi là cụ Điện vì cụ giư chức Điện Tiền Điện Ngục dưới thời vua Lê Hy Tông (1676-1705). Cụ Điện sinh năm Nhâm Dần 1662, mất năm Giáp Thìn 1724, sinh hạ được hai người con là cụ Phạm Công Phương và Phạm Công Trợ.

Cụ thứ tử tổ là cụ Phạm Công … (không rõ tên gọi) sinh ra cụ Phạm Công … chôn ở đường Con Chép.

– Đời thứ 3: Cụ Phạm Công Phương thi đỗ Hương Cống, làm Tri Huyện Nho Quan (Ninh Bình) nên quen gọi là cụ Nho Quan, sinh hạ được một người con trai.

Cụ Phạm Công Trợ thi đỗ Hương Cống, làm Tri Huyện Vĩnh Khang (Nghệ An), sinh hạ được 4 người con trai.

– Đời thứ 4: Cụ Phạm Công Nhiêu làm Chánh Tổng, sinh được 4 người con.

Cụ Phạm Công Huỳnh, biệt hiệu là Cường Đại tiên sinh, thi đỗ Hương cống dưới triều Lê, được bổ làm Tri huyện Yên Mô (Ninh Bình). Cụ có hai bà, bà cả sinh ra cụ Cai Lượng, bà thứ sinh ra cụ Thông Giản.

Cụ Phạm Công Hải, biệt hiệu là Trung Tĩnh tiên sinh, thi đỗ Hương cống, làm quan giữ chức Khâm Sai Thị Nội, được sắc phong “Hoành Trung Bá Tước”, sinh ra cụ Phủ Thiệu.

Cụ Phạm Công Nhuận, hiệu là Trung Thận tiên sinh, thi đỗ Hương Cống, giữ chức Khâm Sai Thị Nội như anh cụ.

Cụ Phạm Công Hiển làm chức Xã Chính, thông thạo nghề địa lý, toán số và bốc thuốc chữa bệnh.

– Đời thứ 5: Ngành trưởng có cụ Chánh Tú giữ chức Xã Chính, sinh ra cụ Dịch Văn; cụ Nhiêu Huy sinh được 3 người con trai và 2 người con gái; cụ Sử Cai sinh được hai trai.

Ngành thứ có cụ Cai Lượng sinh được 5 trai 4 gái; cụ Thông Giản sinh được 4 trai, cụ Phủ Thiệu thi đỗ Cử nhân năm 1809, làm Tri phủ Thiệu Hóa (Thanh Hóa), mất ngày 10/9/1815; và còn nhiều cụ khác nữa…

– Đời thứ 6: Cả hai ngành  trưởng thứ có 40 người con dòng họ Phạm Công.

– Đời thứ 7: Có 67 người con dòng họ Phạm Công.

– Đời thứ 8: Có 126 người con mang họ Phạm Công.

– Đời thứ 9: Có 241 người con mang dòng họ Phạm Công.

– Đời thứ 10: Có 395 người con dòng họ Phạm Công.

– Đời thứ 11: Có gần 500 người họ Phạm Công.

– Đời thứ 12: Mới thu thập được 275 người họ Phạm Công.

– Đời thứ 13 & 14: Mới sinh hạ sau này, chưa nhiều lắm.

Tổng cộng số người con cháu dòng họ Phạm Công Lộc mà chúng tôi ghi nhận được rõ ràng là trên 1700 người.

3* TỘC PHẢ :

Theo tương truyền và có nhiều người nói ngày xưa đã nhìn thấy bản gia phả cổ bằng chữ Hán nhưng bây giờ đã mục nát. Hiện nay chúng tôi chỉ có trong tay bản “Phạm Công Thế Phả” của cụ Phạm Cao Nghị biên soạn năm 1930 được cụ Phạm Đình Nghiêm sao chép và bổ sung năm 1990. Chúng tôi cũng có sơ đồ ‘Phạm Công thế phả’ do cụ Phạm Công Sủng biên soạn năm 1995 và sơ đồ về chi cụ Nhiêu Huy do cụ Phạm Công Mùi biên soạn dựa vào kỷ phả của cụ Lý Phú.

Năm 1998 chúng tôi đã tìm cách liên hệ với những người mang huyết thống Phạm Công, cũng như tra cứu tài liệu để viết ra cuốn “Gia phả dòng họ Phạm Công Lộc” dày 368 trang theo kiểu mã số của từng người, bắt đầu là Đời thứ mấy, Ngành nào Chi nào… (vd: 10B1,1-600: Cụ Phạm Công Phương) và cũng phát hiện một số người vì hoàn cảnh đã đổi sang họ Lê. Năm 2010 chúng tôi lại tái bản và bổ sung cuốn sách dày 512 trang, đồng thời phát hành các Phả đồ cho dễ nhận ra họ hàng thứ bậc, lương hoặc giáo, in mầu khổ lớn.

4* TRUYỀN THỐNG DÒNG HỌ :

Dòng họ Phạm Công Lộc từ lâu đời đã có truyền thống ngày Giỗ Tổ ngày 12 tháng Giêng ÂL tại Hoành Từ, còn nhánh bên Phạm Đình là ngày 14 tháng Bảy tại Đông Giang. Trong Nam thì chọn ngày cuối tháng Sáu DL, kính thánh Phaolô quan thầy, làm ngày họp mặt dòng tộc.

Xin được mượn lời chia sẻ của ông Phạm Công Mùi để nói lên tinh thần gia tộc Phạm Công: “Mong rằng dòng họ ta có sự gắn bó chia sẻ. Ở đây, chúng tôi chủ trương việc hỷ thì không thể mời hết họ vì hoàn cảnh kinh tế của mỗi nhà khác nhau nhưng việc hiếu thì nhất quyết, dù không báo tin, chúng tôi cũng vẫn tìm đến chia buồn, dù chỉ góp vào nhà hiếu một bơ gạo nhưng cũng nói lên tinh thần gia tộc của dòng họ Phạm Công chúng ta” (TB 20/7/1997).

Đà Lạt 1-10-2014

Linh mục Phaolô Phạm Công Phương

ĐT: 0988401864 – [email protected]

Hậu duệ đời thứ 10 của dòng họ Phạm Công Lộc

1 BÌNH LUẬN

  1. Ngày giỗ tổ họ Phạm Hữu (họ nhà tôi) ở xã Thái Phúc huyện Thái Thụy cũng vào ngày 12 tháng giêng âm lịch. Như vậy chắc Họ Phạm Hữu cũng cùng nguồn cội với họ Phạm Công

    Năm 1958 họ Phạm Hữu có mấy vị oanh liệt lắm. Một vị là chủ tịch Mặt trận Tổ quốc huyện. Mấy vị là cán bộ cốt cán kháng chiến của xã. Các vị này cho rằng từ đường họ cùng cuốn tộc phả (viết bằng chữ nho) cũng là tàn dư phong kiến cần loại bỏ. Vậy là bán từ đường cho người ta dỡ đi và đốt bỏ cuốn tộc phả. Đời sau chẳng còn biết nguồn cội dòng họ từ đâu. Cũng từ đấy bề bậc trong họ lộn tùng phèo. Cùng lứa tuổi thì thành mày tao hết lượt. May mà ngày giỗ tổ 12 tháng giêng thì còn nhớ.